Twee vakken: seksualiteit en kindermishandeling

Mariske Sluiter, docent pedagogiek aan ROC Nijmegen:
"Mijn studenten geven aan dat ze zich dankzij deze lessen meer bewust zijn van hun verantwoordelijkheid. En dat ze weten wat ze moeten doen als ze een ‘niet pluis’-gevoel ervaren."


Een gezonde seksualiteit als voorwaarde voor goede signalering

Op het ROC Nijmegen kiezen ze er bewust voor om seksualiteit en kindermishandeling in twee aparte vakken te behandelen. Zo kunnen ze seksuele ontwikkeling beter als iets positiefs presenteren. Het doel hierbij is om te voorkomen dat studenten gaan oordelen vanuit ‘vooroordelen’ of ‘beeldcultuur’. Ze leren wat een gezonde seksuele ontwikkeling is en welk gedrag hier bij hoort (op gebied van nabijheid, intimiteit en seksualiteit). Maar ze leren ook signaleren. Beide vakken bestrijken één periode van acht lessen en een paar toets weken.

Verschillen per opleiding

De inhoud van het vak seksualiteit verschilt per opleiding. Bij de opleiding kinderopvang bijvoorbeeld, leren de studenten over de seksuele ontwikkeling van kinderen tot vier jaar. Thema's zijn onder meer de beroepscode intimiteit (aanraken, knuffelen), het beleid op de kinderopvang, de omgang met ouders en het gebruiken van voorleesboekjes. Bij de opleiding onderwijsassistent richt men zich op de ontwikkeling van kinderen van vier tot twaalf jaar. Daar gaat het over zaken als seksuele voorlichting geven, de prepuberteit en lichamelijke veranderingen. Binnen de opleiding jeugdzorg is er binnen het vak voorlichting en preventie (seksualiteit) ook aandacht voor loverboys en huwelijksdwang. Maar de focus ligt ook daar op de gezonde seksuele ontwikkeling.

Signalering

Voor het vak kindermishandeling gebruikt het ROC materiaal van Augeo. Het doel van dit vak is om studenten bewust te maken van hun verantwoordelijkheid. Ze leren seksueel gedrag herkennen en te handelen vanuit hun 'niet pluis'-gevoel. Binnen de opleiding jeugdzorg wordt ook gebruik gemaakt van het Vlaggensysteem om seksueel gedrag te duiden.

Positieve waardering

Veel docenten komen uit het werkveld en erkennen het belang van aandacht voor seksualiteit en kindermishandeling. De opleiding is een aantal jaren geleden met deze vakken gestart vanwege een incident. Studenten signaleerden seksueel misbruik in een pleeggezin en hebben dit toen aangegeven bij het (toenmalige) AMK (nu Veilig Thuis). Dit heeft de opleiding wakker geschud.

De studenten waarderen de lessen ook positief. De vakken seksualiteit en kindermishandeling zijn vaste onderdelen van het curriculum. Dit is opgebouwd aan de hand van het Onderwijs Examinerings Reglement (OER). Hierin staat per opleiding beschreven aan welke eisen het examen moet voldoen. De opleiding koppelt hier vervolgens een lessenplan aan.

Tips

  • Casuïstiek. Geef studenten de ruimte om (na de les) specifieke situaties te bespreken uit hun stage of persoonlijke leven.
  • Vooroordelen. Ga aan de slag met vooroordelen van studenten. Bijvoorbeeld dat knuffelen met kinderen op de kinderopvang niet geoorloofd zou zijn.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de invulling van de vakken seksualiteit en kindermishandeling? Neem dan contact op met Mariske Sluiter.