Gastles over vrouwelijke genitale verminking

Gea Vije, klinisch verloskundige en gastdocent aan onder meer de verloskundige academies in Maastricht en Rotterdam:
"De lessen openen veel ogen over vrouwenbesnijdenis. Ik vind het belangrijk dat studenten leren dat er verschillende kanten aan zitten."

 

Inzet van extern deskundige

Vrouwelijke genitale verminking (vgv) is in Nederland bij de wet verboden. Niet elke verloskundige zal in contact komen met besneden vrouwen. Toch is het belangrijk dat verloskundigen weten hoe ze kunnen handelen als ze er mee in aanraking komen. Op de verloskundige academies wordt vanwege de specifieke expertise meestal gebruik gemaakt van externe deskundigen. Zij kunnen een gastles verzorgen. Een van deze deskundigen is Gea Vije, zelf ook verloskundige. Ze verzorgt gastlessen op onder meer de verloskundige academies van Maastricht en Rotterdam.

Voorbeelden uit de praktijk

Vije begint haar lessen met een definitie van vrouwelijke genitale verminking, in de volksmond ook wel meisjesbesnijdenis genoemd. Hoe vaak het voorkomt en waar. Vervolgens laat ze een filmpje zien, waarin verschillende betrokkenen aan het woord komen: wel en niet besneden meisjes, hun moeders, potentiële huwelijkskandidaten en een dorpsoudste. In de film worden verschillende standpunten belicht. Zo begint het filmpje met een meisje dat boos is op haar moeder, omdat ze haar niet heeft laten besnijden. Nu zijn haar kansen op een huwelijk verminderd. Het filmpje eindigt met de dorpsoudste die vertelt dat vgv verboden is in de islam.

Tijdens de discussie hierna benoemt Vije allerlei facetten, zoals de invloed op iemands relatie en seksualiteit (orgasme) en lichamelijke en psychosociale gevolgen op de korte en langere termijn. Hierbij gebruikt ze veel voorbeelden uit de praktijk. Ze belicht de Nederlandse regelgeving, die het weer dichtmaken van een besneden vrouw na een bevalling verbiedt. Ook bespreekt ze hoe je de besneden vagina open kunt maken, hoe het is om het open te maken en hoe je wondranden afhecht. De verloskundigen krijgen daarna nog informatie over de veranderingen op gebied van plassen en seksualiteit voor deze vrouwen.

Kraamverzorging

Vije geeft ook les aan kraamverzorgenden. Deze lessen zijn iets praktischer ingestoken en meer gericht op de verzorgende kant. De kraamverzorgenden hebben vooral een signalerende functie. Ze observeren (is oma een voorstander van besnijdenis?) en leren meer over het bespreekbaar maken. Ze krijgen informatie over wondgenezing en de wetgeving (meisjes met een dreiging voor vgv hebben recht op asiel).

Adviseurspool

De lessen over vrouwelijke genitale verminking vallen meestal onder het vak sociaal-culturele ontwikkeling of onder de thema's huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit zijn verplichte vakken die ook getoetst worden. Een les duurt twee uur. De lessen worden zowel op mbo- als hbo-niveau aangeboden.

Vije maakt deel uit van de adviseurspool over vrouwelijke genitale verminking voor verloskundigen in Nederland. Ze is nauw betrokken bij alle ontwikkelingen rondom het thema bij de verloskundige opleidingen in Nederland.

Tips

  • Tolk. Besteed bij het thema vrouwelijke genitale verminking ook eens aandacht aan het werken met een tolk.
  • Oefenen. Een extra les voor verloskundigen is geen overbodige luxe. De besneden vagina openen voor een bevalling is echt anders dan een andere knip. Je moet het een keer gezien hebben om er mee te kunnen werken.
  • Jongerenparticipatie. In het lesprogramma ruimte maken voor een les door jongerenorganisatie No game. No Game is een jongerenorganisatie die zich inzet tegen meisjesbesnijdenis door het geven van voorlichting op scholen en aan migrantenvrouwen.  

Meer weten?

Bekijk het filmpje over vrouwelijke genitale verminking.
Wilt u meer informatie over de gastlessen of de adviseurspool? Neem dan contact op met Gea Vije.