Definities seksuele gezondheid

Seksuele gezondheid

Seksuele gezondheid is een met seksualiteit verbonden toestand van fysiek, emotioneel, mentaal en sociaal welzijn. Seksuele gezondheid is dus meer dan alleen de afwezigheid van ziekte, disfunctie of zwakte. Seksuele gezondheid vereist een positieve en respectvolle benadering van seksualiteit en seksuele relaties. Seksuele gezondheid vereist ook het mogen en kunnen aangaan van plezierige en veilige seksuele ervaringen; zonder dwang, discriminatie en geweld. Om seksuele gezondheid te bereiken en te behouden, moeten de seksuele rechten van alle personen worden gerespecteerd, beschermd en gerealiseerd.

Bron: WHO (2010). Standards for Sexuality Education in Europe. A framework for policy makers, educational and health authorities and specialists. Keulen: WHO Regional Officer for Europe and BZgA.

Seksualiteit

Seksualiteit is een centraal aspect van het leven van de mens. Het omvat seks, genderidentiteit en –rollen, seksuele oriëntatie, erotiek, plezier, intimiteit en voortplanting. Seksualiteit wordt ervaren en vormgegeven in gedachten, fantasieën, verlangens, overtuigingen, attituden, waarden, gedrag, handelingen, rollen en relaties. Hoewel seksualiteit al deze dimensies kan omvatten, worden deze niet altijd ervaren of vormgegeven. Seksualiteit wordt beïnvloed door de interactie van biologische, psychologische, sociale, economische, politieke, ethische, wettelijke, historische, religieuze en spirituele factoren.

Bron: WHO (2010). Standards for Sexuality Education in Europe. A framework for policy makers, educational and health authorities and specialists. Keulen: WHO Regional Officer for Europe and BZgA.

Seksuele rechten

De seksuele rechten zijn internationaal vastgelegd in verdragen die door de meeste landen zijn ondertekend. Deze rechten sluiten aan op de fundamentele en universele rechten van de mens en dus ook op die van jongeren. De belangrijkste rechten van het individu zijn:

  • Het hoogst haalbare niveau van seksuele gezondheid, met inbegrip van toegang tot seksuologische en reproductieve gezondheidszorg
  • Het verkrijgen en verlenen van informatie over seksualiteit
  • Seksuele en relationele vorming / seksuele voorlichting
  • Respect voor lichamelijke integriteit
  • Vrije partnerkeuze
  • Keuzevrijheid om wel of niet seksueel actief te zijn
  • Seksuele relaties met wederzijdse instemming
  • Huwelijk of partnerschap met wederzijdse instemming
  • Keuzevrijheid om wel of niet kinderen te krijgen en wanneer
  • Het nastreven van een bevredigend, veilig en plezierig seksleven

Bron: WHO (2010). Standards for Sexuality Education in Europe. A framework for policy makers, educational and health authorities and specialists. Keulen: WHO Regional Officer for Europe and BZgA.

Seksuele voorkeur en gender

Aseksueel: Je hebt geen behoefte aan seksueel contact met een ander. Er bestaan verschillende vormen van aseksualiteit. Zo is het mogelijk dat er helemaal geen be­hoefte is aan seksueel contact, maar seksuele verlangens kunnen ook in meer of mindere mate afwezig zijn.

Biseksueel: Je (onder andere seksueel en relationeel) aangetrokken voelen tot zowel mannen als vrouwen.

Genderidentiteit: Het gevoel dat je hebt over je gender. Je kunt je een man, een vrouw, iets ertussenin of beide voelen.

Hetero: Je (onder andere seksueel en relationeel) aangetrokken voelen tot personen van met name de andere sekse.

Homo: Je als man (onder andere seksueel en relationeel) aangetrokken voelen tot met name mannen.

Interseks: Intersekse (of DSD) is een parapluterm voor diverse aangeboren condities waarbij de ontwikkeling van het chromosomale, gonadale (geslachtsklieren) of anatomische geslacht verschilt van de norm. Mensen met een intersekse-conditie identificeren zich meestal als man óf vrouw. De oude naam hiervoor, (pseudo)hermafroditisme, wordt over het algemeen als kwetsend ervaren.

Let op: Interseks is iets anders dan transseksualiteit: bij transseksualiteit gaat het om iden-titeit, bij interseks gaat het om de individuele lichamelijke situatie. Hoewel beide termen het woord ‘seksualiteit’ in zich hebben, hebben ze niets met seks of seksuele voorkeur te maken

Lesbisch: Je als vrouw (onder andere seksueel en relationeel) aangetrokken voelen tot met name vrouwen.

LHBT: LHBT is een afkorting die staat voor lesbisch, homo, bi en transgender.

Panseksueel: Je (onder andere seksueel en relationeel) aangetrokken voelen tot bepaalde personen, ongeacht hun sekse of genderidentiteit.

Queer: Verzamelnaam voor iedereen die de bestaande man/vrouw- en homo/ hetero-hokjes te beperkend vindt.

Seksuele voorkeur: Geeft aan tot wie jij je aangetrokken voelt. Het gaat onder andere om seksualiteit, intimi­teit en relatievorming.

Transgender: Als voor je identiteit (het gevoel wie jij zelf bent) de hokjes ‘man’ en ‘vrouw’ niet vanzelf­sprekend of te beperkend zijn en/of niet overeenkomen met je lichamelijke situatie. Transgender is een verzamelnaam voor een groep diverse mensen. Het gaat onder andere om mensen die:

  • zich een meisje/vrouw voelen maar het lichaam hebben van een jongen/man. Of die zich een jongen/man voelen maar het lichaam hebben van een meisje/vrouw.
  • zich zowel mannelijk als vrouwelijk voelen.
  • zich tussen mannelijk en vrouwelijk in voelen.
  • zich niet mannelijk en niet vrouwelijk voelen.
  • de hokjes en ideeën over ‘man-zijn’ en ‘vrouw-zijn’ in onze samenleving te beperkt vinden en zichzelf daar niet in thuis voelen.

Travestiet: Travestie wordt ook wel crossdressing genoemd. Het gaat niet om mensen die hun lichaam willen veranderen maar om mensen die het leuk of fijn vinden om zich (af en toe of regelma­tig) te kleden als de andere sekse.